Mutluluk Araştırması
 

Yazan: Şule Çizmeci

Aşkta başarı için ''5 doğru, 1 yanlış'' kuralı

Neden bazılarının evlilikleri yolunda? Mutlu evliliğin formülü ne? İşin aslı, ''anneanne çeyizi''nde saklı, ama biz yine de ''bilimsel yöntemler''e kulak verelim. Batı''da 50-60 senedir evlilikle ilgili araştırmalar yapılıyor. 1991''de Amerikalı psikologlar Laura Stafford ile Daniel Canary, mutlu evliliklerin sırrını araştırmak için binlerce kişiyle konuşmuş, yüzlerce yöntem arasından en çok uygulanan beşinde karar kılmışlar, böylece ortaya ''İlişki Yürütme Stratejileri'' adlı teori çıkmış.

İnsana ''Ben zaten bunları biliyorum,'' dedirten, ama çok az kişinin ciddiye aldığı beş kural: Olumluluk, açıklık, bağlılık, sosyal çevre ve sorumlulukları paylaşma. Bu teorinin ortaya atılmasından sonra dünyanın dört bir yanında evli insanların ilişkilerini nasıl ayakta tuttukları, söz konusu stratejilere ne kadar başvurdukları araştırılmış. ABD ve Avrupa''da benzerlikler görülmüş, Asya ülkelerinde ise bazı farklılıklar...

Acaba Türk ailesi, ''İlişki Yürütme Stratejileri''ne ne kadar itibar ediyor? Psikolog Cemre Torun Narin, bu soruya yanıt vermek için 2003''te yola koyulmuş; kentsoylu, İstanbul''da A sınıf mensubu iyi eğitimli, kariyer sahibi yeni evli, çocuksuz 31 çifte, tuzaklarla örülü 100 soru yöneltmiş. Çifler, 26-35 yaşları arasındalar. Narin''in Boğaziçi Üniversitesi''ne teslim ettiği ''Türk Evli Çiftlerin İlişkilerini Yürütmede Kullandıkları Stratejiler ve Evlilikte Doyum'' adlı master tezi, Stafford ve Canary''in öne sürdükleri strateji modeli ve ölçeği üzerine kurulmuş.

Açıklığın dozunu kaçırmayın

Beş yıllık evli olan Narin de ilişkisini diri tutmak için ''beş altın yöntem''i kullanıyormuş. Çünkü araştırmalara göre evliliğin ilk yıllarında bu yöntemleri kullananların ilerde de ilişkileri rayında gidiyormuş. Herkesin arzusu mutlu olmak! Narin, "Eğer, mutlu olmak istiyorsanız, her beş olumlu davranışa bir olumsuz davranış sergileyin," diyor.

Peki, genç çiftler cephesinde durum nasıl? Narin, araştırma bulguları hakkında şunları söylüyor: "Katılımcıların ''İlişkiyi Yürütme Stratejileri''ni kullandıkları kesin. Çiftler arasında büyük sorunlar yaşayanlar yoktu. Olumluluk ve bağlılığı vurgulayan ifadeler en çok kullanılan yöntemler. Açıklık konusunda bir etki çıkmadı. Eğer çiftler farklı seviyelerde açıklığı kullanıyorlarsa o zaman bu, ilişkiyi olumsuz etkiliyor. Kadın ilişki hakkında konuşmaya hazır, duygularını açıklıyor, ancak eşi duvar gibi. Bu fark ne kadar fazla olursa, evlilik de o kadar mutsuz oluyor. Kadın da erkek de aynı tavrı gösteriyorsa, ikisi de açık ya da ikisi de ketumsa sorun çıkmıyor.

Eşlerin kendilerini ve ilişkilerini nasıl gördüklerini de araştırdım, gerçek ile algıladıkları arasındaki farkı sorguladım. Bizim karşı tarafı nasıl algıladığımız, bizim ne yaptığımızdan çok daha önemli. Yani, kendimiz bu yöntemleri az kullanabiliriz, ama eşimizin çok kullandığını düşünüyorsak evliliğimiz olumlu etkileniyor. Algı, mevcut durumu değiştiriyor. Özellikle, erkeklerin eşlerini olumlu görmeleri çok belirleyici. Kadınlar daha gerçekçi, kocalarını nasıl gördükleri çok da fark etmiyor."

Narin''e göre araştırmasının en ilginç bulgusu, Türk kadınlarının sorumluluk almaktan hoşlanmaları. Bu araştırmanın kariyer sahibi, master''lı kadınları kapsadığı unutulmasın. Çıkan sonuç, feministlerin tüylerini diken diken edebilir. İş dönüşü evdeki görevlerini yapmak, mesela eve mis kokulu mumlar almak, masaya değişik bir yemek getirmek, aile üyelerine hoş bir akşam daveti vermiş olmak kadınları orgazma ulaştırabilir. Yani kadınlar sırtlarında yük taşımaktan memnun!

Düşünün okumamış kadınların halini. Arkadaşlarını ve ailelerini hayatlarına ortak eden, onlarla birlikte hoşça zaman geçiren erkeklerin mutluluklarına diyecek yok. Ey kadınlar, kocalarınızı elinizde tutmak istiyorsanız onların yakınlarına yakın davranın, onları ev atmosferine dahil edin! Erkeklere düşen ''ağır görevler'' ise evin bütçesini yapmak, vergileri ödemek, arabayı servise götürmek.